ΟΙ ΚΟΡΙΟΙ

ΜΝΗΜΗ ΝΙΚΟΥ ΣΙΑΜΟΥ

Ο Λόρκα οσμίζεται τον επερχόμενο εμφύλιο πόλεμο της χώρας του μέσα από «Το σπίτι της Μπερνάντα Άλμπα» που για πολλούς είναι η ίδια η φτωχή, πατριαρχική και περήφανη Ισπανία. Παρά τις προειδοποιήσεις της γριάς υπηρέτριας Πόνθιας προς την κυρά της, ότι σε κάθε δωμάτιο του σπιτιού είναι κρυμμένο κι από ένα αστροπελέκι, η σύγκρουση των πέντε θυγατέρων της Μπερνάντα κουφοβράζει υπόκωφα σ’ όλο το έργο, ώσπου ξεσπάει ανοιχτά σ’ ένα τραγικό φινάλε.

Ο Μπρεχτ το 1946 γράφει:

ΕΠΙΤΑΦΙΟ ΓΙΑ ΤΟΝ Μ.

Από τους καρχαρίες γλύτωσα

τις τίγρεις τις εσκότωσα

και με καταβρόχθισαν

οι κοριοί.

Αυτή η αντιθετική εικόνα ανάμεσα σ’ αυτούς που είναι ισχυροί (καρχαρίες, τίγρεις) και σ’ εκείνους που είναι μικροί και συγκριτικά αδύναμοι (οι κοριοί) είναι μια εικόνα απ’ τον Αίσωπο, τη Βίβλο, τον Γκαίτε, τον Παλαμά. Μπορεί όμως κάποιος να νικήσει τους καρχαρίες και τις τίγρεις κι όμως ύστερα να τον καταβροχθίσουν οι κοριοί;

Μεγαλοκαρχαρίες για το προλεταριάτο ήταν οι μονοπωλιακοί καπιταλιστές και αιμοβόρες τίγρεις ήταν ο φασισμός και ο ναζισμός με την κτηνώδη αγριότητά τους. Έτσι καταλαβαίνει κάποιος πως αυτός που γλίτωσε απ’ τους καρχαρίες και τις τίγρεις με αυτοθυσίες και αγώνες είναι η εργατική τάξη που πολεμήθηκε με λύσσα απ’ τους καρχαρίες δυτικούς ιμπεριαλιστές κι από τις τίγρεις του φασισμού και του ναζισμού.

Η έννοια των κοριών όμως έχει βαθιά κοινωνικο-πολιτικό περιεχόμενο. Οι κοριοί τρυπώνουν στις γραμμές των κινημάτων, είναι οι επίγονοι της τσιφλικάδικης και καπιταλιστικής ζωής. Σε κάθε ιδιόμορφη στροφή της ιστορίας εισχωρούν με τις μικροαστικές τους ταλαντεύσεις μέσα στο προλεταριάτο. Το δηλητήριό τους εκδηλώνεται ακριβώς εκεί όπου είναι ακόμα γερά ριζωμένη η μικρονοικοκυρίστικη άποψη: ας αρπάξω εγώ όσο μπορώ περισσότερα και φούρνος ας μη καπνίσει. Ας έχω τη θεσούλα μου εγώ και δε με νοιάζει για τον άλλο. Κι ίσως κολακεύοντας όσους κατέχουν την εξουσία θα μπορέσω να προκόψω.

Οι κοριοί είναι απολειφάδια της βάσης. Μικροπαράγοντες, σβόλοι από ανθρώπινες υπάρξεις, παπατζήδες των γραφείων, εξαίρετοι εκμαυλιστές, διαθέσιμοι σαλταδόροι. Είναι οι νεροκουβαλητές της κυβέρνησης, τα τσόλια που η εκάστοτε εξουσία κρατάει εξευτελιστικά στον προθάλαμο για την κυβερνητική λάντζα. Οι κοριοί φοράνε τον αριστερό τους μανδύα και γυρίζουν από σχολείο σε σχολείο εξαπολύοντας μύδρους για το σακατεμένο μισθό, τα επιδόματα που πήγαν άκλαφτα, τους ανίκανους που κυβερνούν, τις κακές αγορές μα από πίσω σαπουνίζουν τ’ αρχίδια και του τελευταίου κυβερνητικού υπαλλήλου. Είναι τα παπαδοπαίδια των κομμάτων εξουσίας που περιφέρουν τα ιδεολογικά εξαπτέρυγα της μπουρζουαζίας.  Οι κοριοί είναι οι γραμματείς και φαρισαίοι της ΓΣΕΕ, της ΑΔΕΔΥ, της ΟΛΜΕ. Είναι αυτοί που την ίδια ώρα που ρητορεύουν με επαναστατική φρασεολογία, υπονομεύουν τις απεργίες, στήνουν μηχανισμούς προβοκάτσιας. Είναι αυτοί που το πρωί βρίζουν τους αρχηγούς τους και το βράδυ στήνουν μαζί τους κυβερνήσεις στα κομματικά τους μέγαρα. Οι κοριοί είναι η αισχρή εκδοχή της  ανθρώπινης φύσης. Η κακοφορμισμένη πληγή.

Οι κοριοί είναι τα ζωύφια που εξαπολύουν στα κορμιά μας οι εφοπλιστές, οι βιομήχανοι, οι τραπεζίτες για να μας πίνουν τελετουργικά το αίμα. Για να πλουτίζουν με πόλεμο, με λοιμό, με βαρβαρότητα. Για να απειλούν τα κεφάλια μας με το μπαλτά της χρεοκοπίας. Για να χιμάνε πάνω μας στις πορείες, για να μας ανοίγουν τα κεφάλια με πέτρες, για να τοποθετούν κάτω απ’ τα πόδια μας ένα χαοτικό χαντάκι κενότητας και απελπισίας.

Οι κοριοί δουλεύουν ανενόχλητοι μέσα στο σπίτι της Μπερνάντα Άλμπα. Χύνονται απ’ τις οθόνες, ξεμπουκάρουν στους χώρους δουλειάς, προετοιμάζουν το νέο εμφύλιο.

Ή θα υποχωρήσει η εργατική τάξη επιστρέφοντας στο μεσαίωνα, για να διασφαλίσει το κεφάλαιο το υπερτροφικό του εγώ, ή θα οργανωθεί καίγοντας με πετρέλαιο το στρώμα που’ χουν φωλιάσει οι κοριοί.