Το εξπρές του Πολυτεχνείου και άλλα δεινά

Γονείς μου, είστε υπεύθυνοι για την εξαθλίωση τη δική μου και τη δική σας…. Τώρα επαναστατώ ενάντια στο θάνατο, έγραφε ο Αρθούρος Ρεμπώ στους γονείς του αντικρίζοντας πρώτος την αδηφαγία, την απληστία και τη βία που βγάζουν οι προηγούμενες γενιές στις νεότερες. Η πρώτη λέξη αλώστε που απευθύνει ένα παιδί έστω και με νεύμα είναι η λέξη γιατί. Αυτό το γιατί που θα έπρεπε να βρίσκετε στη θέση του χριστού στις σχολικές αίθουσες. Αυτό το γιατί που έβγαλε τον κόσμο απ’ τα σκοτάδια του δίνοντας ελπίδα.
Οι Πέρσες δεν έχουν αγίους αλλά ποιητές. Ακριβέστερα, έχουν ως αγίους τους ποιητές. Μας δώσαν τον Σααντί, τον Αττάρ, τον Τζελαλουντίν Ρουμί. Οι Πέρσες δεν στείλαν σε μας πολιτιστικά σκουπίδια και οχιές. Τον κινηματογράφο και τη μουσική τους δεν τα παίζει το μέγκα. Δεν τα εκθειάζει ο Παπαχελάς και η αμερικάνικη πρεσβεία. Ω ναι, υπάρχουν διάβολε εξαίσιες μουσικές απ’ το Ιράν, την Αιθιοπία, την Ινδία, το Πακιστάν, τη Χιλή, τα Ανώγεια, τη Μάλτα, το Σουδάν, την Αλβανία, τη Θράκη, την Ήπειρο, τη Θεσσαλία. Από χίλιους τόπους αναβλύζει η ποίηση αλλά οι ντόπιοι αμερικανοτσολιάδες εθνάρχες θέλουν σκυλάδικο και σβάστικα. Θέλουν ένα λαό στα κομματικά βοσκοτόπια και τα τηλεοπτικά μαντριά. Μάγισσες και χαρτορίχτρες. Θέλουν πίστη. Επειδή ακριβώς μόνο το παράλογο δεν επιτρέπει να του δοθεί καμιά εξήγηση. Επειδή ο Τερτυλλιανός συνοψίζει την πεμπτουσία της θεολογίας: Credo quia absurdum, δηλαδή, πιστεύω γιατί είναι παράλογο. Έτσι σταματάει κάθε συζήτηση και απομένει η επική ηλιθιότητα της πίστης.
Συντριμμένος από τη συνεχή δουλειά, στερημένος κι απογοητευμένος ο λαός συνήθως αποδέχεται στο σύνολό τους και δίχως κριτική τις θρησκευτικές και πολιτικές πίστεις. Αυτές τον περιβάλουν απ’ τη γέννηση μέχρι το θάνατο. Σε όλες τις περιστάσεις της ζωής του παπάδες και μη δηλητηριάζουν τις ανάγκες του. Του βρομίζουν το φαί και τον έρωτα, του καταστρέφουν τα βουνά και τα λαγκάδια. Ακόμα κι αυτή την αρχαία αθωότητα του Πάνα που κυνηγούσε νύμφες στους αγρούς την έκλεισαν στο μπορντέλο. Την προσευχή του παγανιστή τη φυλάκισαν στον κουμπαρά της εκκλησίας. Την τρεχάλα και τη ζωτική ορμή των παιδιών τη μάντρωσαν στα ντουβάρια.
Μιζέριες, γκρίνιες, γρίπες. Οι αγορές, τα λεφτά, η ανάπτυξη. Η τράπεζα της Ελλάδος, η Εθνική, η Πειραιώς, η κυρία Βαρδινογιάννη και τα κουτάβια της. Οι αγαθοεργίες του Λάτση στα ορφανά της Ζαχάρως, τα μεγάλα έργα, οι ευεργέτες. Η πίστη σ’ έναν δημιουργό, ρυθμιστή, κριτή , κυρίαρχο, τύραννο, σωτήρα και ευεργέτη του κόσμου. Άνθρωποι περιορισμένοι πνευματικά, υλικά και ηθικά στο ελάχιστο της ανθρώπινης ύπαρξης εγκλωβισμένοι μέσα στη ζωή τους όπως ο φυλακισμένος στο κελί του, δίχως ορίζοντα και διέξοδο. Ένας λαός που θα πρέπει να έχει την ευνουχισμένη ψυχή και το ρυτιδωμένο ένστιχτο των πλουσίων για να μην αισθάνεται την ανάγκη να ξεφύγει.
Ένας ολόκληρος στρατός από βασανιστές, καταπιεστές, παπάδες, βασιλιάδες, κυβερνήτες, στρατιωτικούς, εργολάβους, αγιογδύτες, δήμιους, δεσμοφύλακες, επαναλαμβάνουν τα λόγια του Βολταίρου, ότι, εάν ο θεός δεν υπήρχε θα έπρεπε να τον εφεύρουμε. Χρειάζεται λοιπόν μια θρησκεία για τον λαό. Μια δικλείδα ασφαλείας. Μια θεολογία που θα ανακυκλώνεται.
Η ακραία απαξίωση της μάθησης, η διάθεση απόδρασης από τα βάρη και τα βαρίδια της ιστορίας, η απορρόφηση μιας στεγνής ωφελιμιστικής μέριμνας για το ατομικά εξασφαλισμένο μέλλον, ο άκρατος αντικομουνισμός. Αυτά είναι τα προικιά που αφήνει στους νεοσσούς η γενιά του Πολυτεχνείου. Ένα χαρμάνι ψευδο-ευημερίας και συντηρητικών καθηλώσεων. Η συνάντηση της πιο ακατέργαστης ιδεαλιστικής αφέλειας με μια χαυνωτική ιδιοτέλεια που αντιγράφει πιστά τους βρωμερούς κώδικες της κοινωνίας των ενηλίκων. Ο Σκαρίμπας μιλούσε για εαυτούληδες. Επεισόδια ζωής προορισμένα να καταναλωθούν από την αδηφάγο ανία ενός συστήματος που δεν παράγει πλέον συλλογικά οράματα και δημόσια πάθη.
Ο Πιέρ Πάολο Παζολίνι ποιητής, διανοούμενος, κινηματογραφιστής προφήτεψε το σημερινό σοσιαλφασισμό γράφοντας με μιαν ανάσα για τους έλληνες δολοφονημένους φοιτητές.

ΣΤΟΥΣ ΕΛΛΗΝΕΣ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ, ΜΕ ΜΙΑΝ ΑΝΑΣΑ, ΝΟΕΜΒΡΗΣ ΤΟΥ 1973

Το φασισμό εγώ τον έζησα στη χώρα μου, τον ξέρω.
Βασάνιζε, φυλάκιζε· σκότωνε μόνο το κορμί
Μα πάντα έμενε το αθάνατο σιτάρι του λάου μου… Όμως
έρχεται ο καιρός (στη χώρα μου ήδη έχει φτάσει)
που θα γνωρίσουμε τις μαύρες εξουσίες των ανθρώπων της “κουλτούρας”,
πού ’ναι οι σημερινοί Αντιφασίστες και
είναι οι Πλέον Γνήσιοι Φασίστες…
Αυτοί σκοτώνουν τις ψυχές
και τις ρουφάνε προς το κέντρο σα βρικόλακες
αφήνοντας τα σώματα σκιές.

Μήπως ο Παζολίνι γράφει για τους σημερινούς ταγματασφαλίτες των Βρυξελών, τα τέκνα του Τολιόπουλου και του Μανιαδάκη; Μήπως μιλά καθαρά για τον δοσίλογο τιμονιέρη που μηρυκάζει πατριωτισμούς και πράσινους ήλιους; Μήπως λέει ξεκάθαρα πως οι σημερινοί βρικόλακες εξαργύρωσαν με μαεστρία τον αντιφασισμό τους και την ρητορεία περί κοινωνικής δικαιοσύνης;
Το Πολυτεχνείο υπήρξε η ιερή αγελάδα της μεταπολίτευσης. Ο ελληνικός Μάης του 68 που χρειάστηκε η αστική τάξη για να στήσει τις μυθολογίες της. Για ν’ αλφαδιάσει τους σκληρούς κοινωνικούς αγώνες με την πολιτική ορθότητα του School of economics. Της φωλιάς απ’ την οποία ξεμπουκάρουν ένας ένας οι σημερινοί αρουραίοι της πολιτικής ζωής και του δημόσιου βίου. Οι νέοι φιλελεύθεροι έρχονται να αφήσουν την κοτσιλιά τους. Έρχονται να πάρουν την κατάσταση στα χέρια τους. Από το Athens Review of books μέχρι το ΕΚΕΒΙ από την Καθημερινή και τον Σκάι μέχρι το Protagon.gr, από τη φιλελεύθερη αριστερά μέχρι τον πεφωτισμένο συντηρητισμό διαμορφώνονται πλέον αξιοσημείωτες συγκλίσεις. Ο ένας κραυγάζει απ’ το Βήμα και τα μεγάφωνα του συγκροτήματος, προς θεού όχι άλλοι αγώνες, η άλλη ουρλιάζει σαν στειρωμένη σκύλα απ’ το lifestyle έντυπο της Athens voice σφάξτε τους κομουνιστές για να προκόψει ο τόπος. Οι άνθρωποι της κουλτούρας με το έξυπνο ύφος και τη σπιρτάδα τους δεν βλέπουν δίπλα τους ανισότητες, εργασιακή βία, εργοδοτικό δεσποτισμό παρά υγραίνονται απ’ τη συγκινητική φιγούρα του επιχειρηματία δημιουργού που καινοτομεί. Αναγνωρίζουν ως αξίες, τον υπεύθυνο ατομικισμό και την καταγγελία του μεγάλου κράτους. Σφυρίζουν κατάρες για όποιον εναντιώνεται στο σύστημα που υπηρετούν.
Ο Ezra Pound έγραψε:

…γέμισε το γαλάζιο τ’ ουρανού με βρώμικους καπνούς· κανείς δε βρίσκεται
για να στολίσει με κεντήματα
το βυσσινί· κανένα Μέμπλιγκ
δε θά ’βρεις για το σμαραγδί.
Η τοκογλυφία
σκοτώνει το παιδί μέσα στη μήτρα
κόβει την όρεξη στον άντρα για ποδόγυρο·
φέρνει τη νέκρα πάνω στο κρεβάτι,
χώνεται ανάμεσα στη νύφη εκεί και στο γαμπρό
(CONTRA NATURAM).
Πουτάνες φέρανε στην Ελευσίνα
πτώματα στρώσαν στο συμπόσιο για το δείπνο
γιατί αυτό προστάχτηκε
απ’ την τοκογλυφία».

Σήμερα που το τρίπτυχο πατρίς, θρησκεία, τοκογλυφία έχει την τιμητική του σκέφτομαι το γενναίο Βασίλη Διαμαντόπουλο το Νοέμβρη του 1995 να λέει:

Για τους γνωστούς άγνωστους.

«Πιπιλάμε την καραμέλα όλοι μας -και σ’ αυτό βοηθήσανε κι οι δημοσιογράφοι οφείλω να πω- περί γνωστών αγνώστων. Για μένα είναι ένα σημείο, όπου αρχίζει ο συμβιβασμός. Αρχίζει, δηλαδή το παζάρι. Ποιοι είναι οι γνωστοί άγνωστοι και ποια είναι τα παιδιά, τα οποία αυθόρμητα βγάζουν την κραυγή, γιατί δεν μπορούν αλλιώς. Οσο μεγάλοι κι αν είναι, δεκαοκτάχρονοι, εικοσάχρονοι, δεν έχουν συνειδητοποιηθεί πολιτικά, ούτως ώστε να οργανωθούν και να δώσουν τη μάχη τους οργανωμένα, σωστά και αποτελεσματικά. Και το δωδεκάχρονο ακόμα εισπνέει, εισπράττει ένα σμπαραλιασμένο κράτος που δεν πιστεύει πουθενά. Εκτός από ελάχιστες εξαιρέσεις που πιθανόν υπάρχουν, όλο το πολιτικό φάσμα είναι σμπαραλιασμένο, είναι ψευδές. Ψεύδεται. Ψεύδεται απέναντι στο λαό κι εγώ το θεωρώ προδοσία. Αυτά λοιπόν τα παιδιά εισπράττουν αυτό το μπλοκάρισμα και δεν ξέρουν πώς να το εκφράσουν. Το εκφράζουν έτσι. Χτυπώντας, καταστρέφοντας, κάνοντας αυτές τις πράξεις τις καταδικαστέες όπως λέμε όλοι -που για μένα δεν είναι καταδικαστέες. Γι’ αυτά τα παιδιά, αυτό ήταν μια κραυγή. Όταν πετάγαν το σκαμνί, πετάγανε το κράτος, πετάγανε αυτή τη γελοιότητα. Δεν ήταν λοιπόν η καταστροφή. Η καταστροφή ήταν μία κραυγή, ήταν μια θέση, μια στάση. Ετσι πρέπει να το δούμε. Εμένα με συγκινεί αυτή η στάση. Συγχωρέστε με».

Για το άσυλο:

«Ποια είναι η διαφορά των τανκς της χούντας με τα ΜΑΤ που μπήκαν στο Πολυτεχνείο; Θα ‘θελα να ξέρω ποια είναι η διαφορά. Αυτοί μπήκανε με τα τανκς και εμείς μπήκαμε οπλοφόροι και με τις μάσκες. Με τα ΜΑΤ. Θα ‘θελα να ξέρω ποια είναι η ουσιαστική διαφορά. Διότι αν μιλάμε περί ασύλου, όπως οι χριστιανοί πιστεύουν ότι η εκκλησία είναι ένα άσυλο, έτσι κι εμείς πιστεύουμε ότι το πανεπιστήμιο είναι ένα άσυλο».

Για το κάψιμο της σημαίας:

«(Η σημαία) είναι ένα πανί που το δώσαν σε έναν ράφτη και που το ‘ραψε καταλλήλως και δεν έχει καμία παραπέρα σημασία. Αφήστε με να τελειώσω. Δικαίωμά σου είναι να διαφωνείς. Αυτό που έχει τεράστια σημασία είναι αυτό που υπάρχει πίσω από αυτό το σύμβολο. Συμβολίζει μία κοινωνία πολιτισμένη που ξέρει τους στόχους της, μια κοινωνία αποφασισμένη να ορμήσει, να αγωνιστεί. Αυτό, ναι. Το σέβομαι και το προσκυνώ. Αλλά αυτό το πανί που κάψανε, καλά κάνανε και το κάψανε. Γιατί αυτό το πανί αντιπροσωπεύει μια σαπίλα σήμερα. Να διώξουμε τη σαπίλα πρώτα».

Για τη διαφορά από τη χούντα:

«Η διαφορά μας από τη χούντα είναι τούτη: ότι η χούντα ήταν ένας ξεκάθαρος εχθρός, γι’ αυτό και σχεδόν ολόκληρος ο λαός συμμετείχε (στην αντίσταση) ενάντιά της. Σήμερα, υπάρχει μία χούντα -επιτρέψτε μου να πω και έχω συνείδηση αυτού που λέω- η οποία καλύπτεται απ’ το άλλοθι της δημοκρατίας. Όταν λοιπόν γίνονται αυτά τα γεγονότα στο Πολυτεχνείο, με τους βανδαλισμούς -σε εισαγωγικά, διότι εγώ δεν τους κρίνω βανδαλισμούς, είναι μια έκφραση κραυγής- και όλα τα δημόσια πρόσωπα, όλοι οι υπεύθυνοι του κράτους αυτού δεν έχουν συγκινηθεί, δεν έχουν ανατριχιάσει γι’ αυτά τα γεγονότα καθόλου, από κει και πέρα καταλήγω στο συμπέρασμα -το φρικτό συμπέρασμα αν θέλετε- ότι οι πράξεις αυτές ήταν λίγες. Αφού δεν ξύπνησαν κανένα. Και ίσως πρέπει να πολλαπλασιαστούν για να ξυπνήσουμε κάποτε».